XXXLutz onder vuur – Belastingontduiking via Malta?

De Oostenrijkse meubelgigant XXXLutz krijgt momenteel flink wat kritiek te verduren. Het bedrijf zou zijn licentie-inkomsten via een firma op Malta laten lopen, waardoor de roep om 'belastingontduiking' steeds luider wordt. Maar zijn die verwijten terecht? Of wordt hier een legaal spel gespeeld en kruipt de directie terecht in de slachtofferrol?

XXXLutz: Een van de snelst groeiende bedrijven van Europa

Eerst even de feiten op een rij: XXXLutz is de grootste meubelketen van Oostenrijk en heeft zo'n 18.500 medewerkers in dienst. Met een omzet van bijna 2 miljard euro (cijfers 2009) is het na IKEA de tweede speler in de sector – wereldwijd. Het concern behoort tot de 20 snelst groeiende bedrijven van Europa, een trend die met de uitbreiding naar Zweden alleen maar bevestigd lijkt te worden.

Maltese vennootschap beheert de licenties

Ondertussen wordt het licentiebeheer van het concern geregeld via een vennootschap op Malta. Het gaat hier om een totaalvolume van maar liefst 341 miljoen euro. Als je dergelijke bedragen via een buitenlandse structuur laat lopen, is de besparing gigantisch. Voor mijn analyse heb ik de vennootschapsbelasting van Oostenrijk (25%) naast die van Malta gelegd (5% effectief, regulier 35%). Het verschil tussen deze twee tarieven laat direct zien over welke enorme bedragen we hier spreken.

XXXLutz maakt legaal gebruik van Maltese voordelen

Heeft het bedrijf de wet overtreden? Nee, zeg ik stellig, en mijn partners bij Dr. Werner & Partners zijn het daarover eens. Het uitplaatsen van bedrijfsonderdelen – in dit geval via een verkoop aan een buitenlandse vennootschap – is op zichzelf niet illegaal. De kernvraag is: waar moet de winst belast worden?

Aangezien de licentiehoudende vennootschap én het management daadwerkelijk op Malta gevestigd zijn (er is dus sprake van substance), is dit volgens de regels gegaan. De financiële afdeling heeft simpelweg gebruikgemaakt van de fiscale mogelijkheden die de Maltese overheid biedt, wat binnen de EU volledig legaal is.

Nieuwe wetgeving: symboolpolitiek?

De discussie laaide in Oostenrijk hoog op, mede doordat de SPÖ (de sociaaldemocraten) moord en brand schreeuwde en wetswijzigingen eiste. Maar is dat zo makkelijk dicht te timmeren? Het Oostenrijkse wetsvoorstel wil dat licentie-, patent- en rentebetalingen in de toekomst alleen belast mogen worden in landen met een belastingtarief van minimaal 10%.

Op het eerste gezicht lijkt een aantrekkelijke belastingroute via Malta dan niet meer mogelijk. Maar let op: het nominale tarief van de vennootschapsbelasting op Malta is 35%. De effectieve 5% ontstaat pas na een belastingteruggave aan de aandeelhouder van de vennootschap. Dit betekent concreet: het licentiebedrijf betaalt in eerste instantie gewoon 35% belasting. Omdat er naar alle waarschijnlijkheid een holding achter zit die profiteert van de 6/7 teruggave, blijft de constructie waarschijnlijk buiten schot.

Door juist dit inzetten van een holding is de reikwijdte van de voorgestelde wet naar de mening van ons kantoor onvoldoende om dit tegen te gaan. XXXLutz kan dus – volkomen terecht – legaal belasting blijven besparen. Hoe dit in de praktijk precies uitpakt, zullen we zien zodra de wet definitief is aangenomen.